:— नकुल काजी —:
‘युग अनुसार सामाजिक वातावरण बन्छ र सामाजिक वातावरण अनुसार लेखनको पृष्ठभूमि बन्छ, चाहे त्यो साहित्यिक होस् वा सूचना–सेवासँग सम्पृक्त कलम नै किन नहोस् ।’ –भन्ने विश्वमान्य विश्वास कालजयी रहेको छ । आफूले नित्य दैनिकी गुजारिरहेको समाजले हरेक संवेदनशील कलमकर्मीलाई प्रभाव पारिरहेको हुन्छैहुन्छ, चाहे बाह्य समाजको त्यसमा उस्तो रुची वा सरोकार होस् वा नहोस् । यी अक्षरहरू अहिले झापाका अन्य सीमान्तक्षेत्र जस्तै झापाको भद्रपुरमा अंकित भइरहेका छन् – जहाँ पनि विदेशी (खासगरी इण्डियन) जन–घनत्व अन्य इण्डियन सीमावर्ती बजारक्षेत्रहरूको भन्दा कम छैन । र, यस्तो अवस्थालाई यो कलमले पहिलादेखि नै ’इण्डियन जनसंख्याको अतिक्रमण’ भनेर बेधक लेख्तै आएको छ । साथै यस्तो सन्दर्भ जोडिनासाथ टापु राष्ट्र फिजीको वि.सं.१९९४ दशकदेखि यताको दुर्दशा वा छिमेकी हिमाली राज्य सिक्किमको सन् १९५० पछि क्रमिकरूपमा विकसित हुँदै सन् १९७४ को दुर्दशाको ढ्याङरो बजाउने पनि गर्दै आएको छ ।
इण्डियाले आफूलाई एशियाबृत्तकै ’सबभन्दा ठूलो र अब्बल प्रजातन्त्रवादी’ देश भनेर सन् १९४७ यता आत्मप्रशंंसा गर्दै आएको छ । तर, उमाथि विश्व– समाजले सानो–ठूलो स्वरले ’जनसंख्या अतिक्रमणकारी देश’–को प्रत्यक्ष–परोक्ष आरोप लाउँदै आएको झन उल्लेख्य मानिने गरिन्छ ! र, यसको उदाहरणमा फिजी र सिक्किम नै बढी देखाउने गरिन्छ ।
पाँगो माटो (बििगखष्ब िकयष्)ि भरिभाउ , दक्षिण–पश्चिम प्रशान्त महासागरबीचको टापु, फिजी आयतन र जनसंख्याको दृष्टिले अति सानो भए पनि ’स्वतन्त्र राष्ट्र’–को हैसियतले संयुक्त राष्ट्र संघको सदस्य थियो । तर, सन् १८७१ मा बृटिशद्वारा सो राष्ट्र उपनिवेशीकरण (अययिलष्शभ) भएको थियो । बृटिशको प्राकृत व्यापारिक प्रवृत्ति अनुसार पहिला त्यहाँका रैथानेहरूबाट पाँगो माटो उखु र नरिवलको उत्पादनका लागि अतुलनीय उपयुक्त हुन्छ र तिनको खेती लाउन श्रीलंकाली, माल्दिभ्सियन र इण्डियनहरू पारङ्गत हुन्छन् भन्ने बुझे । फिजी–घटनाको सशक्त विश्लेषक नरम्यान भिन्सेन्टको इतिवृत्तात्मक पुस्तक ’फिजीको नियति’ ९ँबतभ या ँष्वष्० का अनुसार, त्यस देशमा उखु र नरिवल खेतीको प्रयोजनका लागि बृटिस विशेषज्ञको टोलीले उसरी नै समुद्रले घेरिएका अन्य दुई देश श्रीलंका र माल्दिभ्सबाट कृषि जनशक्ति लैजाने प्रयत्न गरे । तर, ती दुई देशवासीले बृटिश– इण्डियाको ’दास’ बनेर कुनै मूल्यमा कहीँ जान पनि मानेनन् । तब मात्र सो टोलीले इण्डियाबाट १५० जना बलिया पाखुरेहरू छानेर, तिनका अभिभावकबाट, जनही रु.३५ हजारमा ’कमारा’ (दास)–को रूपमा, खरिद गरी फिजीमा लगेका थिए । अतः इण्डियाकै रणनीतिक संस्कारगत निर्देशनमा तिनै १५० इण्डियन कमारा (कबिखभ)–हरूले उनीहरूका दाजु–भाइ, काका–काकीदेखि मौसा–मौसी, नाता– गोता, साथी–दौंतरीहरू थप्तै लगेर फिजीमा उनीहरूको जनसंख्या बढाउँदै लगेका थिए । यो क्रम बेरोक बढ्दै गयो । फिजीका रैथाने सिधा–सोझा जाति (पोलिनेसियन र मालिनेसियन)–का बीचमा इण्डियण हैकमी उपस्थिति दुर्दम्य बन्दै गइरहेको थियो ।
विश्लेषक भिन्सेन्टका अनुसार – यसरी नै लगभग ११७ वर्षदेखि क्रमैले इण्डियन जनसंख्या अतिक्रमणको सिकञ्जामा जकडिएको फिजीको शासन लोकतान्त्रीकरण नगरी नहुने स्थिति निर्मीत भएको थियो । र, फिजीका राष्ट्र प्रमुख स्टीभिनी रुबुकोले सन् १९८४ मा लोकतान्त्रिक संविधान लागू गरी सन् १९८८ (वि.सं. २०४५)–मा त्यस देशको इतिहासमै पहिलो लोकतान्त्रिक निर्वाचन गराएका थिए । रुबुकोबाट यी कदमहरू अत्यन्त कण्टक बाध्यतामा उठाइएका थिए भनेर उत्तिखेरै विश्वका विशिष्ट समाचार–माध्यमहरूले भरमार विश्लेषण समेत गरेका थिए !
१५० जना बृटिश दास बनेर उसरी फिजी पुगेका इण्डियन –हरूले उल्लिखित निर्वाचनसम्ममा त्यहाँको कुल जनसंख्याको ४९ प्रतिशत पु–याइसकेका थिए । त्यस संख्याभित्र इण्डियन राजनीतिक षडयन्त्रका झोलेरूपी दत्तकपुत्रहरू पनि घुस्रिएका थिए, जसले अनेक बहानाले सम्मोहित गरी त्यहाँका रैथाने पोलिनेसियन र मालिनेसियन अगुवाहरूलाई, हाल नेपालका जेन–जेड पुस्तामा ’आफ्नाहरू’ घुसाएर सत्ता–दुव्र्यसनी पुराना दलले सो पुस्तामा झाँझर पारे झैं, फुटाइसकेका थिए ! फलतः ती दुई मौलिक नश्लका जातिबाट दुई अलग–अलग उम्मेदवार खडा गराइएको थियो । यता इण्डियन दासहरूबाट विकसित समूहले एकमात्र उम्मेदवार महेन्द्र चौधरीलाई खडा गरेर सजिलै विजयी तुल्याएका थिए । त्यो निर्वाचन कार्यकारी प्रधानमन्त्री छान्नका लागि थियो र इण्डियन आप्रवासी महेन्द्र चौधरी कार्यकारी अख्तियारशाली प्रधानमन्त्री बनेका थिए ।
नेपालको यो वर्तमानमा प्रकीर्ण जनसाङ्खिक अतिक्रमण–को अवस्थालाई फिजीको त्यो घटनावलीको भावभूमिमाथि उभिएर हेर्दा, देशभक्त नेपालीका मन कहालिने, अदूर भविष्यतर्फ प्रस्तावित कसो नदेखिँदो हो ? यसलाई प्रजातन्त्रोत्तरका शासक– मण्डलीले पर्वाह गरेको पाइन्न मात्र होइन, सत्ताप्राप्तिको सहयोगी र यदाकदा सत्ताको टेको नै मानेका हुनु मौलिक राष्ट्रिय अस्तित्वप्रति आत्मनिवेदित नेपालीका लागि सरासर दुर्भाग्यपूर्ण छैन र ? भू–राजनीतिक अप्ठ्यारो जस्तो, राष्ट्रियताको स्थूल सन्दर्भमा, ’तुते’ बहाना वा निर्धाे तर्कले खासगरी इण्डियन जनसंख्या अतिक्रमणमाथि छोपो ओडाउने काम बाहेक २०४७ साल यताको कालखण्डमा अरू के भइआएको छ त – जो, यस सन्दर्भमा, इतिहासका लागि शरमनाक नमान्न सकियोस् ?
जहाँ–जहाँ आप्रवासीको रगरगीले चरम सीमा छुन खोज्छ त्यहाँ–त्यहाँ नश्लको अवधारणा प्रखर भई आफ्नो–बिरानो
–को पार्थक्य वा सम्प्रदायउन्मुख भाव जाग्रत भई त्यसले अमानवीय रूप लिनुलाई पनि प्रकारान्तरमा स्वाभाविकै मानिन्छ । श्रीलंकामा जाफ्ना प्रान्त कब्जा गर्ने प्रभाकरण नेतृत्वको ’तामिल टाइगर्स’–मा समाविष्ट, इण्डियाको तामिलनाडुबाट त्यहाँ पुगेकाहरूले नै श्रीलंकाका तामिलहरूमाथि भू–स्वामित्वकै हिसाबमा हैकम जमाउन खोज्दा अन्ततः दुर्दशा भोगेका हुन् । भूटानमा प्रभुत्व जमाउँदै गएका नेपाली भाषी प्रवासीहरूको बढ्दो चलखेलबाट संत्रस्त भएरै होला भूटानी नश्लका नागरिकको कोपभाजनमा परेर नेपाली भाषी भूटानीहरूले भोगेका दुर्दशा सबैले देखे–जानेकै हो । इण्डियाकै धर्मपुत्र कालुराम मिन्त्रीको नेतृत्व इण्डियाले नै सबल गराएर त्यहाँ तथाकथित सैनिक विद्रोह गराउने दुष्प्रयासको पोल खुलेपछि आप्रवासीको रूपमा रहेका इण्डियन र श्रीलंकालीको दुर्दशा, म्यानमारमा बर्मेली मूल जातिमाथि थिचोमिचो बढाउँदै लगेका रोहिंग्या मुलमानप्रति त्यहाँ दुर्भाव बढ्दै जाँदा बर्मेली आक्रोशको भुंग्रोमा स्वयम् रोहिंग्याहरू नै पर्नु परेको आदि उदाहरण छन् । यति हुँदाहुँदै पनि अतिक्रमणकारीहरूले चेतेका छैनन् र भावी दिनका सम्भावित खतरासँग नडराउने मूख्र्याइँ बढाइरहेकै छन् !
उपल्ला नेपाली नेता–मण्डलीका उदरम्भी चरित्र र पराश्रित स्वभाव पीँढिपछि पीँढि संक्रमण हुने गरेका कारण पनि देशमा विदेशी जनगणको घनत्व थपिँदो छ । यो राष्ट्रियताका लागि सर्वभावेन भावी खतराको विषय हो । नेतालाई काँध दिएर देश, देशको स्वाधीनता र राष्ट्रिय स्वाभिमानभन्दा अग्लो भएको दम्भ भरिदिने दुष्कर्मका पाश्र्वपात्रहरूबाट आ–आफ्ना शक्ति–संघर्षको खेलभूमि नेपाललाई बनाउने उछिन्–पाछिन् त जो बर्करारै छ !
अर्कातिर, मौलिक नेपाली संस्कारगत सांस्कृति यस्तो विदेशी अतिक्रमणले बोकी ल्याएको संस्कार–संस्कृतिको भीडमा चेपिएर अरलिँदै गएको छ ! नेपालीका चाडपर्वहरूले नेपाली भूमिमै महत्व पाउन छाडेर छठ, रामनवमी, हनुमान जयन्तीहरू आदि–इत्यादिको उल्लासका उखरमाउलोहरू सालिन्ने नाच–नृत्य बढाउन थालेका छन् । हाम्रा मुर्चुङ्गा–मुरली, मादल–मारुनी, संगिनी–बालन, धाननाच, च्याब्रुङ नाच, रेलीमाई र लैबरीका भाकादि हराउँदै गएका छन् ! इत्यादि–इत्यादि !
देशको कुल जनसंख्याका एक–तृतीयांश विदेशिएका छन् र देश प्रकारान्तरले बृद्धाश्रम–बालाश्रम जस्तो अवस्थामा गुज्रिरहेको छ ! र, देशमा विदेशी जनशक्तिको ओइरो लागिरहेर घचारो दैनन्दिन बढ्दो छ । अर्थात्, यी र यस्ता भौतिक र भावनात्मक उगालमा चोपलिएर देशको भविष्य कहालिँदो छ, जस्को विषादित वर्णन सरल संभव हुन छाडेको छ !….
त्यसैले, आजलाई यत्ति नै !….
