दमक/ विषम परिस्थितिहरू, स्रोत–साधनका चुनौती र समयका अनेकन बाधा–अवरोधका बीच पनि दमक नगरपालिकाले विकासको गतिलाई रोक्न दिएको छैन । बरु, जनताको जीवनस्तर उकास्ने दृढ संकल्पसहित निरन्तर अघि बढिरहेको यस नगरपालिकाले पछिल्लो समय विकास निर्माणका कामलाई सक्रियताका साथ कार्यसम्पादन पुरा गर्दै गएको स्थानीयबासी बताउँछन ।
सोमबार नगरप्रमुख रामकुमार थापाको नेतृत्वमा सम्पन्न गरिएको अनुगमन र सोही क्रममा स्थानीयबासीको प्रतिक्रियाले नगरको विकासप्रति सरकारको प्रतिबद्धता झन् स्पष्ट बनाएको छ । वडा नं. १ का भित्री सडकदेखि स्वास्थ्य संस्था र शैक्षिक पूर्वाधारसम्मको प्रत्यक्ष अनुगमनले ‘जनताको घरदैलोमै सेवा’ भन्ने मूलमन्त्रलाई व्यवहारमा नगरपालिकाले उतारेको भन्दै सेवाग्राही, स्थानीयबासीले प्रशंसा गरेका थिए ।
स्वास्थ्य सेवामा ऐतिहासिक रूपान्तरणको तयारी
अनुगमनको पहिलो प्रहार दमक अस्पतालमा भएको थियो, जहाँ सेवा प्रवाहको गुणस्तर सुधार गर्न जनप्रतिनिधिहरू स्वयं सक्रिय देखिए। अस्पताल व्यवस्थापन समितिका संयोजक समेत रहेका नगरप्रमुख थापाले सेवाग्राहीका गुनासा र सुझावलाई गम्भीरतापूर्वक ग्रहण गर्दै तत्काल सुधारको प्रतिबद्धता जनाउनु नगरप्रशासनको उत्तरदायित्वबोधको ज्वलन्त उदाहरण हो ।
अस्पताललाई १०० शैयामा स्तरोन्नति गर्ने लक्ष्यसहित भौतिक संरचना विस्तारको महत्त्वाकांक्षी योजना अघि बढाइएको छ । करिब ५ करोड रुपैयाँको लागतमा मुख्य भवनमा थप एक तला निर्माण कार्य शीघ्र प्रारम्भ हुने जनाइएको छ । यससँगै, हाल प्रयोगविहीन रहेको दोस्रो तलाको पूर्वपट्टिको खुल्ला स्थानलाई व्यवस्थित गरी सुत्केरी महिला, नवजात शिशु तथा ज्येष्ठ नागरिकका लागि दश लाख बढीको लागतमा ‘कुरुवा घर’को रूपमा रूपान्तरण गर्ने योजना पनि उत्तिकै सराहनीय छ । अस्पताल दोस्रो तलाको प्रयोग विहिन स्थानमा कफी सप, फास्टफुड सेवा, तातोपानी व्यवस्थापन तथा इन्डोर फार्मेसी सञ्चालन गर्ने दूरदर्शी योजना अघि सारिएको छ, जसले स्वास्थ्य सेवामा सुविधा र आधुनिकताको नयाँ आयाम थप्नेछ । यसरी अस्पताललाई केवल उपचार केन्द्र मात्र नभई ‘समग्र सेवा केन्द्र’ बनाउने दिशामा दमक नगरपालिकाको अग्रसर बढाइएको नगरप्रमुख थापाले बताए । सो अनुगमन टोलीमा वडा नं. १ का अध्यक्ष हरिप्रसाद न्यौपाने, नपाका वरिष्ठ प्रशासकीय अधिकृत यज्ञप्रसाद निरौला लगायतको सहभागिता रहेको थियो । निरीक्षणका क्रममा दमक अस्पतालको सेवाग्राहीमैत्री भुक्तानी प्रणाली, टोकन व्यवस्थापनलगायतका विषयमा अझ सुधारको पहल गरी ‘स्मार्ट गभर्नेन्स’तर्फ अगाडि बढ्न सेवाग्राहीले सुझाव दिएका थिए।
पूर्वाधार विकासमा तीव्र गतिः सडकदेखि संरचनासम्म व्यापक विस्तार
वडा नं. १ का भित्री सडकहरूको अनुगमनले पूर्वाधार विकासमा नगरपालिकाको सक्रियता प्रष्ट देखाउँछ । सतासी मार्गमा निर्माणाधीन आकर्षक प्रवेशद्वार स्थानीय महिला समूहको सहभागितासहित करिब ५.५ लाखको लागतमा निर्माण भइरहेको छ, जसले स्थानीय सहभागितामूलक विकासको नमुना प्रस्तुत गरेको छ ।
त्यसैगरी, मिर्मिरे मार्ग (२२ लाख), सिर्जना मार्ग (९ लाख), सवल मार्ग (३० लाख), पाँचधुरे मार्ग (३० लाख) लगायतका सडक योजनाहरूले नगरको भौतिक पूर्वाधारलाई नयाँ उचाइमा पु¥याइरहेका छन् । ढकाल चोक–साकेला मार्ग (६२ लाख) तथा देवान चोक–रामचोक सडक (८३ लाख) निर्माण सम्पन्न भएसँगै उत्तरी दमकमा यातायात व्यवस्थापन सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ । प्रदेश सरकारको १ करोड ३२ लाखको लगानीमा निर्माण भइरहेको खानेपानी ट्याङ्की–संगम चोक सडकले अन्तरसरकारी सहकार्यको उत्कृष्ट उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ। यी सबै आयोजनाहरूले दमकलाई योजनाबद्ध शहरी विकासतर्फ डोर्याइरहेका छन्।
शिक्षा र मानव विकासमा लगानीः भविष्यको जग बलियो बनाउँदै
शैक्षिक क्षेत्रलाई पनि उत्तिकै प्राथमिकतामा राख्दै भृकुटी माध्यमिक विद्यालय मा ५५ लाखको लागतमा आधुनिक ४ कोठे भवन निर्माण भइरहेको छ । पुराना जीर्ण संरचनाहरू हटाएर नयाँ, सुरक्षित र व्यवस्थित शैक्षिक वातावरण निर्माणका लागि सो भवन निर्माण गरिएको नगरप्रमुख थापाले बताएका छन् ।
रोजगार, सीप र आत्मनिर्भरताः समृद्धिको आधार तयार
दमक नगरपालिका केवल भौतिक विकासमै सीमित छैन। जनताको जनजीविकासँग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने सीपमूलक तालिम, रोजगारमुखी कार्यक्रम र आयआर्जनका अवसर सिर्जनामा पनि उत्तिकै सक्रिय देखिन्छ। विभिन्न तालिममार्फत स्थानीयलाई आत्मनिर्भर बनाउने प्रयासले ‘समृद्ध दमक’को दीर्घकालीन लक्ष्यलाई सुदृढ आधार प्रदान गरिरहेको छ ।
निष्कर्षः विकासको नमुना बन्दै दमक
समग्रमा, विषम परिस्थितिलाई चुनौतीका रूपमा स्वीकार गर्दै निरन्तर विकासको यात्रामा अग्रसर दमक नगरपालिका आज एउटा गतिशील, उत्तरदायी र जनकेन्द्रित स्थानीय सरकारको रूपमा स्थापित हुँदैछ । पूर्वाधार, स्वास्थ्य, शिक्षा र रोजगारी—यी चारै स्तम्भमा समानान्तर रूपमा भइरहेको प्रगति वास्तवमै प्रशंसनीय मात्र होइन, अनुकरणीय समेत छ ।
दमकको यो विकासयात्रा केवल योजनाहरूको कार्यान्वयन होइन, यो त समृद्ध, सक्षम र आत्मनिर्भर समाज निर्माणको एक सशक्त अभियान हो—जहाँ सरकार र जनता हातेमालो गर्दै उज्यालो भविष्यतर्फ अघि बढिरहेका छन् ।
